Iimitha zokuhamba kwerada, zisebenzisa izibonelelo zazo eziphambili ezifana nokulinganisa okungadibaniyo, amandla okulwa nokuphazamiseka, kunye nokuziqhelanisa neemeko ezinzima, ziye zaba zizixhobo ezibalulekileyo zokujonga ukuhamba kwamanzi kwiimeko zokuhamba kwamanzi ezikhululekileyo kuquka imijelo evulekileyo, imilambo, kunye nokuphuma kwamanzi amdaka. Zilinganisa inqanaba lamanzi (ubunzulu bamanzi) kunye nesantya sokuhamba kwamanzi (kwezinye iimodeli) ngaxeshanye zisebenzisa itekhnoloji yerada, emva koko zibala isantya sokuhamba kwamanzi ngokudibanisa iiparamitha zokuhamba kwamanzi anqamlezileyo. Ezi mitha zisetyenziswa kakhulu kwiindawo ezininzi ezifana nokugcinwa kwamanzi, ulawulo lukamasipala, ukhuseleko lokusingqongileyo, kunye nezolimo. Ngezantsi ziimeko zazo ezithile zokusetyenziswa kunye nemifanekiso eqhelekileyo yeemeko:
I. Amashishini kunye neemeko zezicelo eziphambili
1. Ukugcinwa kwamanzi kunye nokuBekwa esweni kwamanzi
Ukugcinwa kwamanzi kunye ne-hydrology zimele indawo ephambili yokusetyenziswa kweemitha zokuhamba kweradar, ezisetyenziselwa ikakhulu ukucwangciswa kwemithombo yamanzi echibini, ulawulo lwezikhukula kunye nokunciphisa imbalela, kunye nokuhlanganiswa kwedatha ye-hydrological.
- Ulawulo lweZikhukula kunye neSilumkiso saKwangoko kwiMilambo emincinci nephakathi: Iimitha zokuhamba kwerada zifakelwe kwiindawo ezibalulekileyo zemilambo emincinci nephakathi (umz., imilambo ekwinqanaba ledolophu, imilambo ekhawulezileyo) ukujonga utshintsho lwangempela kwinqanaba lamanzi, isantya sokuhamba, kunye nesantya sokuhamba. Xa izinga lokuhamba lidlula umda wesilumkiso, ulwazi lwesilumkiso sakwangoko lutyhalelwa kwiziko lomyalelo wolawulo lwezikhukula ngonxibelelwano olungenazingcingo (4G/NB-IoT), ukuthenga ixesha lokuphendula ngokukhawuleza njengokukhupha abasebenzi kunye nokugutyungelwa kwemilambo. Zifanelekile ngokukodwa kwiindawo ezikude ezingenazo iindawo zokugubungela ngokwaneleyo izikhululo zokujonga zemveli.
- Ukulinganiswa koMthombo waManzi eSitsheni: Izixhobo zifakelwa kwiindawo zokungenisa amanzi kunye nokusasazwa kwamanzi kwimilambo ephakathi kwemimandla ukuze kujongwe amazinga okuhamba kwamanzi asezantsi naphezulu ixesha elide, kubalwe ukwabiwa komthombo wamanzi wemimandla, kwaye kuncedise ekuphunyezweni komgaqo-nkqubo "wolawulo lokusetyenziswa kwamanzi apheleleyo". Umzekelo, kwiindawo ezingaphantsi kwamanzi zeSitshi esixhasa ukuPhambuka koMzi ukusuka eMzantsi ukuya eMntla, iimitha zokuhamba kweradar zivumela ulawulo oluchanekileyo lokucwangciswa komthombo wamanzi.
- Ukujonga ukungena nokuphuma kwamanzi kwiDama/amachibi: Ukujonga ukuhamba kwamanzi kwenziwa kwiindawo zokuchitheka kwamanzi kwidama, kwiingcango zokukhupha amanzi, nakwii-tributari. Xa zidityaniswe nedatha yomgangatho wamanzi, utshintsho kumandla okugcina amanzi lubalwa ukuze lunike inkxaso yedatha yokucwangcisa ixesha ledama (umz., ukugcina amandla okulawula izikhukhula, ukwabela unikezelo lwamanzi okunkcenkceshela).
- Ukujongwa koMsinga woMlambo: Kwiindawo zomlambo ezinobuthathaka kwindalo engqongileyo ezisezantsi kwezikhululo zamandla ombane kunye neendawo zokugcina amanzi, kujongwa ukuba amanzi ahamba kangakanani na ukuze kuqinisekiswe ukuba amanzi ahamba kakuhle kwindalo engqongileyo ahlangabezana nemigangatho, kukhuselwa iimfuno zendalo ezinje ngokuzala kweentlanzi kunye nokukhula kwezityalo zasemanzini. Isebenza njengesixhobo esibalulekileyo sokujonga imeko-bume yendalo.
2. Unyango lweMisele kunye noGutyulo lwaManzi kaMasipala
Kwicandelo likamasipala, iimitha zokuhamba kweradar zisetyenziswa kakhulu ukujonga ukuhamba kwamanzi kunye nokulandelela imithombo yongcoliseko ngexesha lokuthuthwa kwamanzi emvula kunye nelindle.
- Ukubeka esweni ukuhamba kwamanzi emvula: Izixhobo zifakelwe kwiindawo zokungena kweendawo zonxibelelwano lwemibhobho yamanzi emvula ezidolophini, kwiindawo ezikufuphi nezikhululo zokumpompa amanzi emvula, nakwiindawo ezidibana amanzi emvula kwimilambo yasezidolophini ukuze kujongwe ukuhamba kwamanzi emvula ngexesha lemvula. Oku kunceda ekuvavanyeni umngcipheko wokugcwala kwamanzi ezidolophini kwaye kubonelele ngokuqinisekiswa kwedatha yeziphumo zokwakha isixeko esinophahla (umz., ukungena kwamanzi emvula kunye nomthamo wokugcina).
- Ukubeka esweni ukugcwala kwamanzi amdaka adibeneyo (i-CSO): Iimitha zokuhamba kwerada zifakelwa kwiindawo zokukhupha amanzi amdaka adibeneyo ukuze kujongwe ukuphindaphindeka, ubude, kunye nomthamo wokugcwala kwamanzi. Xa zidityaniswe nedatha yomgangatho wamanzi, izinga longcoliseko lweendawo zamanzi ezifumana amanzi (umz. imilambo, amachibi) olubangelwa kukugcwala kwamanzi liyavavanywa, nto leyo enika isiseko sokuhlaziywa kweenethiwekhi zokukhupha amanzi amdaka ezidibeneyo.
- Ukubeka Iliso Ekungeneni Nokuphuma Kwezityalo Zokucoca Amanzi Amdaka: Ukubeka iliso okwethutyana okanye ixesha elide lokuphuma kwezityalo zokucoca amdaka kwenziwa ukuze kuchongwe ukuba kudlula na umthamo wokucocwa kwawo. Kwangaxeshanye, ukuphuma kwawo kuhlolwa ukuze kubalwe umthamo wokucocwa kwamanzi amdaka kunye nokuthobela ukukhutshelwa kwawo, kunceda amasebe okhuseleko lokusingqongileyo ekujongeni.
- Ukubeka esweni ukuqukuqela kwamanzi amdaka kaMasipala: Ukubeka esweni ukuqukuqela kwamanzi kwenziwa kwiindawo zokukhupha amanzi amdaka kunye neendawo zokukhupha amanzi amdaka kwiinkampani zoshishino nakwiindawo zokuthengisa inkunkuma. Xa zidityaniswe nee-analyzer zomgangatho wamanzi ezikwi-intanethi (umz., i-COD, ii-ammonia nitrogen sensors), ukubeka esweni ngaxeshanye "komgangatho wokuqukuqela kwamanzi +" kuthintela ukuqukuqela kwamanzi amdaka ngokungekho mthethweni kunye nokuvuza kwamanzi.
3. Ukukhuselwa kweNdalo kunye nokuJongwa kweMithombo yoNgcoliseko
Kwicandelo lokhuseleko lokusingqongileyo, iimitha zokuhamba kweradar zezinye zezixhobo eziphambili zokujonga ukukhutshwa kwemithombo yongcoliseko, zigxile ekubalwa kwemali yokuhamba kwemithombo yongcoliseko lwemizi-mveliso nolwezolimo.
- Ukubeka iliso kwiMithombo yoNgcoliseko lweMizi-mveliso: Iimitha zokuhamba kwerada zifakelwa kwiindawo zokukhupha amanzi amdaka kwiinkampani zoshishino ezifana neekhemikhali, izixhobo zesinyithi, kunye nezixhobo zokucubungula ukutya ukuze zihlale zijonga umthamo wokukhupha amanzi amdaka iiyure ezingama-24 ngosuku, iintsuku ezisi-7 ngosuku, iintsuku ezisi-7 ngosuku. Zisebenza njengesiseko sokulinganisa ukuqokelelwa kwerhafu yokusingqongileyo kunye novavanyo lwemvume yokukhupha ukungcola. Ngenxa yendlela ezilinganisa ngayo ngaphandle kokunxibelelana, zinokukwazi ukuziqhelanisa neemeko zokusebenza ezinzima apho amanzi amdaka emizi-mveliso anesediment, izinto eziqinileyo ezixhonyiweyo, kunye nezinto ezirhabaxa.
- Ukubeka iliso kungcoliseko lwezolimo olungenazo iindawo zokunkcenkceshela: Izixhobo zifakelwe kwiindawo zokukhupha amanzi amdaka kwiindawo zokunkcenkceshela zasefama nakwiindawo zokukhupha amanzi amdaka zasemaphandleni ukuze kujongwe ubungakanani bokukhupha amanzi amdaka kunye notshintsho lwexeshana lwamanzi amdaka ezolimo (aqulethe isichumiso seekhemikhali kunye neentsalela zezibulali-zinambuzane) kunye namanzi amdaka asemaphandleni. Oku kunceda ukuvavanya impembelelo yongcoliseko lwezolimo olungenazo iindawo zokusela amanzi kumgangatho wamanzi asemazantsi.
- Ukubeka iliso kwiziphumo zoNyango lweMzimba waManzi oMnyama noVuvukileyo: Kwiindawo ezilungisiweyo zeendawo zamanzi ezimnyama nezivuvukileyo zasezidolophini, utshintsho kwisantya samanzi, isantya sokuhamba kwamanzi, kunye nenqanaba lamanzi luyajongwa. Xa zidityaniswe neempawu zomgangatho wamanzi (umz., ioksijini enyibilikisiweyo, ukucaca), ukusebenza kakuhle kwamanyathelo onyango (umz., ukugrumba, ukubuyiselwa kwendalo, ukuzalisa amanzi kunye nokuphambukisa) kuyavavanywa ukubonelela ngenkxaso yokuphucula izicwangciso zonyango.
4. Iiprojekthi zokuNcenkceshela ezoLimo kunye nokuLondolozwa kwamanzi
Kwicandelo lezolimo, iimitha zokuhamba kweradar zisetyenziswa kakhulu ekusetyenzisweni kakuhle kwemithombo yamanzi okunkcenkceshela kunye nokubeka esweni ukusebenza kweprojekthi.
- Ukubeka esweni ukuhamba kwamanzi kwimijelo yokunkcenkceshela: Izixhobo zifakelwe kwimijelo ephambili, yesebe, neyecala kwiindawo ezinkulu zokunkcenkceshela ukuze kujongwe ukusetyenziswa kwamanzi okunkcenkceshela ngexesha langempela, kufezekiswe "ukwabiwa kwamanzi ngokusekelwe kubungakanani" ukuphucula ukusebenza kakuhle kwamanzi nokuthintela inkunkuma yokunkcenkceshela. Xa kuthelekiswa nomlinganiselo wendabuko wokuhamba kwamanzi kunye ne-flume, iimitha zokuhamba kweradar azifuni kuguqulwa kwetshaneli kwaye zibonelela ngokufakelwa okuguquguqukayo ngakumbi.
- Ukubeka esweni ukuhamba kwesitishi sempompo yokunkcenkceshela: Ukuphuma kwesitishi sempompo yokunkcenkceshela kuhlolwa ukuze kubalwe ukusebenza kakuhle kwesitishi sempompo (umz., umthamo wamanzi okunkcenkceshela ngeyunithi nganye yokusetyenziswa kwamandla), ukubonelela ngeenkcukacha zedatha zokuhlaziya okonga amandla kwesitishi sempompo (umz., ukutshintsha iimpompo ezisebenzayo kakhulu, ukuphucula iiparameter zokusebenza).
- Ukujongwa koMsinga woMsinga weProjekthi yoLondolozo lwaManzi amancinci: Iimitha zokuhamba kwerada zifakelwa kwiindawo zokukhupha amanzi kwiindawo ezincinci zamanzi zasemaphandleni, amachibi, kunye nemijelo yokuphambukisa amanzi ukuze kujongwe ubungakanani bamanzi okunkcenkceshela nokusetyenziswa ekhaya, nto leyo enceda ekulawuleni ngokuchanekileyo iiprojekthi zolondolozo lwamanzi ezincinci.
5. Ezinye iimeko ezikhethekileyo
- Ukujongwa kwamanzi amdaka asemigodini: Ukujongwa kokuhamba kwamanzi amdaka ane-slime yamalahle kunye ne-slag kwenziwa kwiindawo zokukhupha amanzi kwimigodi yamalahle nakwimigodi yesinyithi. Xa zidityaniswe nokuhlolwa komgangatho wamanzi, kuthintelwa ungcoliseko lwesinyithi esinzima, kwaye umthamo wonyango lwamanzi amdaka asemigodini uyabalwa.
- Ukubeka iliso kwiMizimba Yamanzi Ebonakalayo: Iimitha zokuhamba kwerada zifakelwe kwiindawo zamanzi ezintle ezifana nemilambo, amachibi okwenziwa, kunye neengxangxasi ukuze kujongwe isantya samanzi, isantya sokuhamba kwamanzi, kunye nokuvavanya amandla okujikeleza kwamanzi kunye nempilo yendalo yeendawo zamanzi ezintle, ukuqinisekisa umgangatho wokusingqongileyo kwamanzi kwiindawo ezintle.
- UkuJongwa koMsinga woKuhlangulwa okuNgxamisekileyo: Emva kweentlekele zemvelo ezifana nezikhukula kunye neenyikima, iimitha zokuhamba zeradar eziphathwayo zisetyenziselwa ukujonga ngokukhawuleza ukuhamba komlambo oqhekekileyo kunye nezikhukula eziqhuma echibini lomkhenkce, zibonelela ngenkxaso yedatha yexesha langempela kwizigqibo zokuhlangula kunye noncedo lweentlekele (umz., ububanzi bokufuduka kwabasebenzi, ukwakhiwa kwesicwangciso sokuvala ukwaphulwa komthetho).
Ixesha leposi: Sep-28-2025